Mestscheiding wordt vaak bekeken vanuit de mestafzet of het gebruik van dikke fractie als strooisel. Maar hierdoor verandert ook de bemestingswaarde van wat er op het bedrijf achterblijft. De dunne fractie heeft een andere verhouding tussen stikstof, fosfaat, kali en organische stof dan de oorspronkelijke rundveedrijfmest. Kun je met deze dunne fractie ook gerichter bemesten, meer naar de behoefte van het gewas? Je leest het in deze blog.

Nutriënten opgedeeld

Het principe is eenvoudig. Bij het scheiden van mest gaat relatief veel droge stof en fosfaat naar de dikke fractie. Een groot deel van de opgeloste mineralen blijft achter in de dunne fractie. Daardoor ontstaan uit één meststroom twee producten met verschillende eigenschappen. Voor de bemestingswaarde van de dunne fractie is vooral de vorm waarin stikstof aanwezig is interessant. Stikstof in drijfmest bestaat uit minerale en organisch gebonden stikstof. De minerale stikstof (vooral ammonium) kan na het uitrijden snel door het gewas worden benut. Organische stikstof moet eerst mineraliseren. Bij mestscheiding blijft een deel van de organische stof met de dikke fractie achter. Daardoor bevat de dunne fractie naar verhouding meer minerale stikstof.

Een ander mestproduct

Deze verhouding tussen minerale en organische stikstof is dus anders dan die van onbewerkte drijfmest. Dat maakt dunne fractie tot een ander mestproduct, waarmee relatief minder droge stof en fosfaat wordt aangevoerd tegenover een groter deel snel beschikbare stikstof. Zo ontstaan meer mogelijkheden om de bemesting af te stemmen op de behoefte van het perceel. Stikstof, fosfaat, kali en organische stof worden met onbewerkte drijfmest altijd maar in een bepaalde verhouding toegediend, die niet overeen hoeft te komen met wat de bodem en het gewas op dat moment nodig hebben. Door mest te scheiden is betere sturing mogelijk. Op een perceel waar vooral behoefte is aan beschikbare stikstof en kali kan de dunne fractie worden ingezet. Waar juist organische stof en fosfaat gewenst zijn, heeft de dikke fractie andere eigenschappen. Het uitgangspunt is dus niet dat de ene fractie beter is dan de andere, maar dat ze verschillend zijn samengesteld.

Dunne fractie: rijk aan kali

Naast stikstof is ook kali belangrijk bij de bemesting, vooral bij gras en maïs. Deze voedingsstof speelt onder andere een rol bij de vochthuishouding van het gewas en heeft invloed op de opbrengst. Kali is goed oplosbaar en blijft bij mechanische mestscheiding grotendeels in de dunne fractie achter. In het onderzoek naar bemesten met dunne fractie werd om die reden niet alleen naar stikstof en fosfaat gekeken, maar nadrukkelijk ook naar kali. De dunne fractie moet dus niet alleen als stikstofmeststof worden bekeken. De hoeveelheid kali die ermee wordt toegediend, hoort net zo goed thuis in het bemestingsplan.

De samenstelling bepaalt de inzet

Hoeveel stikstof, fosfaat en kali precies in de dunne fractie terechtkomt, verschilt per bedrijf. De samenstelling van drijfmest is op geen enkele locatie hetzelfde en ook het scheidingsresultaat heeft invloed. Daarom zegt het aantal kuub dunne fractie per hectare nog weinig. Het gaat uiteindelijk om de concentraties van nutriënten. Door bemonstering is het mogelijk om inzicht te krijgen in de bemestingswaarde. Die uitslagen kunnen dan weer naast de behoefte van de bodem en het gewas worden gelegd om de hoeveelheid dunne fractie per perceel af te stemmen en te kijken welke aanvullende bemesting eventueel nog nodig is.

Het juiste moment blijft belangrijk

Doordat stikstof in de dunne fractie relatief snel beschikbaar komt voor het gewas, is het moment van toedienen belangrijk. Wanneer het gewas moet groeien en de behoefte aan stikstof groot is, kan deze dunne meststroom het best worden gebruikt. Maar ook de weersomstandigheden en de manier van uitrijden beïnvloeden de werking van stikstof op het gewas. Bemesten naar behoefte gaat daarom verder dan alleen de keuze tussen drijfmest en dunne fractie. Samenstelling, hoeveelheid, plaats en moment moeten op elkaar aansluiten.